23/02/2010

14/02/2010

SVETLANA BOLOTNİKOVA

GÜRCİSTAN PLANI TÜRKİYE’DE UYGULANABİLİR Mİ?

12/02/2010. Ankara Kafkasya’da kendi oyununu oynuyor. Gürcistan, Rusya, Abhazya’ya sadece kimlerin bu oyunda onun yakınında bulunacağını tahmin etmeleri kalıyor. Tiflis geçtiğimiz günlerde Türklere Gürcistan’ın kaybetmiş olduğu topraklarını geri almak için uygulamaya koyduğu yeni strateji planında yardımcı olmasını teklif etti. Türkiye’de bulunan Abhaz Diasporasının temsilcileri bugün Abhazya Devlet Başkanı Sergey Bagapş’ın yemin töreninde bulunacaklar. Georgia Times bu konu hakkında Rus ve Gürcü uzmanlara düşüncelerini sordu?

Gürcistan ve Türkiye’nin 2009 yılı içerisindeki ilişkileri Abhazya lideri Sergey Bagapş’ın Türkiye’ye geleceği söylentilerinin gölgesi içerisinde kaldı. Ziyaret gayrı resmi olarak planlanmıştı, ancak aynı zamanda devlet temsilcileri ile de resmi görüşmeler yapılabilirdi.

Bütün bu gelişmeler Tiflis’i ciddi olarak endişelendirdi. Türkiye Büyükelçisi Gürcistan Dışişleri Bakanlığına çağrılarak konu hakkında bilgi verilmesi istendi.

Zaten Türkiye’nin resmi temsilcileri bir kez bağımsız Abhazya liderliği ile resmi görüşmelerde bulunmuştu. Sonbaharda türk Diplomat Ünal Çeviköz’ün Suhum’u ziyareti sonrasında Türkiye’nin Abhazya’nın bağımsızlığını tanıma olasılığı ile ilgili olarak birçok açıklama yapıldı.

Ancak şimdi, Ankara ile Tiflis arasındaki ilişkiler daha önce var olan düzeye gelmiş gibi görünüyor. Türkiye komşusunun toprak bütünlüğüne saygı gösterdiğini belirten güvencesini yineledi. Gürcistan’da sahil güvenlik gemileri tarafından el konulan beş Türk gemisi ile ilgili sorunların çözüleceği sözünü verdi.

Ayrıca dün, Gürcistan Parlamento Başkanı David Bakradze Türkiye ziyaret sırasında yaptığı açıklama ile meslektaşlarına İşgal Altındaki Toprakların Kurtarılması ile ilgili “Ulusal Strateji Planı”nın çalışmalarına katılmaları çağrısında bulundu.

“Civil.ge” tarafından yapılan açıklamaya göre, yeni entegrasyon planı Türkiye’de yaşayan Abhaz Diasporası “Muhacır” ile ilişki kurulmasını başlatmayı amaçlıyor. Müslüman Abhazlar XIX. Yüzyıl sonlarında Osmanlı topraklarına kaçtılar. Gürcistan’da Geriye Dönüş Sorunları Devlet Bakanı Temur Yakobashvili  “Ab haz Diasporası Gürcistan’a karşı bir düşünceye sahip bulunuyor ve bu konu ile ilgili olarak ciddi bir çalışma içerisinde bulunulmak zorundayız” açıklamasında bulundu.   

Bugün için Abhaz Diasporasının Temsilcileri Sergey Bagapş’ın ikinci kez kazandığı Devlet Başkanlığı Yemin Törenine saygılarını belirtiyorlar.

Ankara resmi olarak nerede bulunuyor? Tiflis’in Abhaz ve Osetler ile uzlaşma girişimlerine yardımcı olabilir mi?

Gürcü uzmanlar, Türkiye’nin şimdiki durumunun önceden tahmin edilemez bir durumda bulunduğunu belirtiyorlar. Gürcistan Stratejik ve Uluslar arası Araştırmalar Vakfı Başkanı Aleksandr Rondeli Georgia Times’a yaptığı açıklamada “Geçmiş dönemlerde uyguladığı politikalardan farklılık gösteriyor. O bizim toprak bütünlüğümüzü tanıyor, ancak kendi stratejik planını uyguluyor. Ve eğer daha önce ABD’nin dümen suyunda hareket eden Türkiye, şimdi Rusya ve İran ile dostluk ilişkileri kurma girişiminde bulunuyor. Türkiye bölgesel bir güç haline gelmektedir” dedi.

Bu demektir ki Ankara için Abhazya’nın bağımsızlığını tanımasından söz edilebilir mi, Örneğin, Rusya Kuzey Kıbrıs’ı tanırsa? Sorusuna,  Rondeli “Hayır, o sadece bölgede etkinliğini korumak amacında bulunuyor”  yanıtını verdi.

Bagapş’ın yemin töreni için Abhazya’ya giden Abhaz Diasporasının temsilcileri ile ilgili olarak Rodeli “bu insanlar Türk Toplumunun azgın insanlarıdır. Aşırı radikal unsurlardır. Ancak ülkelerindeki hükümetleri etkiliyorlar, bütün eylemleri Türkiye’nin Abhazya’yı desteklemesi için” belirlemesinde bulundu.

Kafkasya Barış ve Demokrasi Enstitüsü Yöneticisi Gia Nodia “Gürcistan için Türkiye, Gürcüler ile Abhazlar arasında çok istenen bir katılımcı” dedi.

Gia Nodia “Türkiye’nin Kafkasya İstikrar Platformu – Aracılık için uygundur. Mademki Ankara bölgede dış politikalarını yoğunlaştırmak istiyorsa, büyük olasılıkla Tiflis’in önerisini kabul etmesi mümkündür.” Dedi.

Gia Nodia; Suhum’da ki törenlerde bulunan Türkiyeli Abhazlar hakkında kızgın olmadığını belirterek “Eğer uzun zaman önce göç eden muhacırlar  orada bulunmasalardı daha şaşırtıcı olurdu. Ancak Türkiye’nin Abhazya’nın bağımsızlığını tanıması bölgesel bir güç olma amaçlarına ters düşer” dedi.

Güney Kafkasya Bölgesi Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Aleksandr Rusetsky Georgia Times’ın Türkiye’nin Gürcistan’ın Strateji Planı’na katılımı ile ilgili olarak “Eğer Gürcistan’ın güney komşusu, Abhazya ve Güney Osetya’yı aynı biçimde tehdit olarak sayarsa, bu öneriye yanıt verir” vurgulamasında bulundu.

Aleksandr Rusetsky “Türkiye’nin Kafkasya’da ki stratejik çıkarları Rusya’nın çıkarları ile ayrılıyor. Bakü – Tiflis – Ceyhan Boru Hattı, Güney Osetya savaşından birkaç gün önce 05 Ağustos 2008 Tarihinde havaya uçuruldu. Patlama’nın Kürt ayrılıkçılar tarafından gerçekleştirildiği söyleniyor, ancak bu “Moskova’nın Emri”dir” saptamasında bulundu.

Aleksandr Rusetsky “Gürcistan’ın yeni strateji planı Abhaz Diasporasının destek verdiği Bagapş ve yönetimine karşı öfke göstermiyor, yeni planda bu kurum “Denetleyici Yönetim” olarak görülüyor. Onların yönetimi yasal olmadığı konusunda sinir bozucu olmuyor. Onlar var olan koşullara göre seçildiler, Cumhuriyetin büyük çoğunluğu dışarıya atıldı, bu da onların toplumun tümünü ilgilendirmediği anlamına geliyor” dedi.

Aleksandr Rusetsky; Rusya’nın Kuzey Kıbrıs’ın bağımsızlığını tanıması karşılığında acaba Türkiye Abhazya’nın bağımsızlığını tanıyabilir mi? Sorusuna verdiği yanıtta “Bu akıl almaz dünya da her şey mümkündür. Ancak Rusya ve Türkiye yönetimleri herhangi bir ayrılıkçı eylemi desteklemelerinin bir bumerang gibi geriye döneceğini bilmelidirler. Herkese istikrarın demokratik ilkelere bağlı olarak sağlanabileceğini hatırlatmak gerekir – Ve Rusya, ve Türkiye Kafkasya’da ki çıkarlarını insani temellere oturtmalıdırlar” diyerek sözlerini bitirdi.

Rus uzmanlarda Türkiye’nin bölgede güçlendiğini belirttiler. BDT Ülkeleri Enstitüsü Müdür Yardımcısı Vladimir Zharikhin “Ankara, Rusya’dan bağımsız olarak kendi oyununu oynuyor.” Vurgulamasında bulunarak “Ancak, Türkiye’de büyük ölçüde Abhaz Diasporası bulunduğu için bundan etkilenir,  Türkiye Gürcistan Yönetimini kuralları ile oynayamaz” dedi.

Vladimir Zharikhin “Türkiye ve Rusya arasında karşılıklı bağımsızlık tanıma değişimi mümkün değildir. Bunun avantajlı olduğunu düşünmüyorum, çünkü ne bir tarafa, ne de diğer tarafa, hiçbir şey katmaz. İki tarafında ciddi jeopolitik kayıpları olabilir. Türkiye’nin ABD ile olan ilişkilerinde sorunlar çıkabilir, Rusya’nın da AB ile olabilir” dedi.

Kafkasya Araştırmalar Merkezi (MGİMO) Kıdemli Bilim Adamı Nikolay Silayev “Gürcistan tarafından açıklanan yeni strateji Türkiye tarafından kabul edilebilir. Gürcistan sadece başlangıç olarak Abhazya’ya giden Türk gemilerini kabul etmek zorunda kalacaktır. Bu olay Gürcü yasalarına göre yasak ama Türk kaptana verilen 25 yıl cezaya rağmen Abhazlar ile bağlantılar fiili “de – fakto” olarak sürüyor” dedi.

Nikolay Silayev “Türkiye’de güçlü bir Abhaz Diasporası bulunuyor ve Abhazya’ya yatırım yapmak isteyen iş gurupları var. Abhazya ve Gürcistan arasında ki olaylar başladığından beri onlar uzun zamandan beri bu ortam içerisinde çalışmayı öğrendiler” dedi.

Nikolay Silayev “Yakın zaman içerisinde görünen Ankara’nın Abhazya’nın bağımsızlığını tanımayacağıdır, şimdilik Türkiye için bu sorunun konumu önem taşımıyor. Sadece bu olayda bir çıkarı bulunuyorsa bunu yapabilir. Rusya kendisi Kuzey Kıbrıs’ın bağımsızlığını tanımaya gitmez. Rus liderleri ardı ardına açıklamalarda bulundular. Tanınma süreci uzun olacaktır ve bunun için kimse hazırlık yapmıyorlar” hatırlatmasında bulundu.

Kaynak: www.georgiatimes.info                                     www.abhazyam.com